ETIKA
Kecap etika geus ngabeungharan kandaga kecap basa Sunda.
Ieu
kecap serepan teh mindeng dipake dina
paguneman sapopoe. Upamana dina ungkara kieu,” Pejabat kiwari geus loba nu teu boga etika”. Atawa, “Etika budak
sakola kiwari kacida nguciwakeunana”.
Ieu
pamanggih teh datangna
ti
para pakar atikan,
nepi ka aya
wacana pikeun ngajarkeun deui Mata Pelajaran Budi Pekerti anu dina
enas-enasna
mah
eta
pelajaran sarua
jeung pelajaran
Etika. Para
pakar
atikan boga kacindekan
yen barudak sakola geus
pindah tampian;
geus niron-niron budaya sejen. Manehna
nganggap yen
sakabeh nu jolna ti
batur
teh
alus tur gaul. Ari budaya manehna geus
dianggap kampungan atawa teu gaul.
Manehna geus kaleungitan jati dirina.
Kecap „etika‟ mangrupa kecap serepan tina basa Yunani Kuno
„ethos‟ (dina wangun tunggal) anu
hartina „padumukan, tegalan jukut,
kabisaaan, adat,
ahlak, watek,
perasaan, sikep, jeung
cara
mikir‟; sedengkeun dina wangun plural kecap
„etika‟ dicokot tina „ta-
etha’
anu hartina „adat kabisaaan‟. Jadi, sacara
etimologis bisa dicindekkeun yen etika ngandung harti elmu ngeunaan hal -hal nu bisa dilakukeun atawa elmu ngeunaan adat kabiasaan.
Sinonim etika nya eta „moral‟. Kecap „moral asalna tina basa
Latin „mos‟ nu boga
harti „kabiasaan‟, „adat‟.
Nurutkeun Purwadarminta, kecap etika
dihartikeun elmu
pangaweruh ngeunaan asas-asas akhlak (moral); sedengkeun
nurutkeun Depdikbud, kecap etika boga tilu harti.
1.
Elmu ngeunaan hal-hal anu alus jeung nu goreng, hak katut kawajiban.
2.
Kumpulan asas atawa ajen-inajen akhlak anu disebut kode etik.
3.
Ajen-inajen ngeunaan hal-hal anu bener atawa nu salah nu
diagem ku hiji golongan masarakat.
B. Patalina Etika jeung Etiket
Aya dua kecap nu sok dipacorokkeun nya eta etika jeung etiket.
Upama
dipaluruh nurutkeun harti kamus, jentre
yen eta dua kecap boga harti anu beda. Etika dihartikeun „moral‟; sedengkeun etiket hartina „sopan santun‟. Ari nu ngabedakeunana nya eta kieu.
1. Etiket patalina jeung cara migawe hiji pagaweananu
loyog jeung
nu
dipiharep
ku sakabeh
atawa sabagian jalma dina
hiji komunitas manusa. Contona, lamun masrahkeun hiji barang ku leungeun katuhu kaasup eta jalma teh boga etiket. Sabalikna, eta jalma disebut ngalanggar etiket lamun waktu masrahkeun
eta
barang ku leungeun kenca.
2. Etiket
ayana
dina hirup kumbuh sapopoe.
Lamun euweuh jalma
nu nyaksian hiji pagawean mangka etiket teu
lumaku. Contona,
cara
dahar dianggap teu sopan lamun bari ceplak
atawa nepi ka
teurab. Tapi,
lamun
teu kanyahoan ku batur mah teu dianggap
teu
sopan. Beda jeung etika, lamun teu kanyahoan ku jalma sejen oge etika tetep kudu dipake.
3. Etiket
mah
relatip--gumantung
kana
budaya
jeung
kabisaaan sewang-sewangan; sedengkeun etika mah sifatna absolut.
4. Etiket mandang
jalma tina unsur lahiriahna wungkul;
sedengkeun etika mandang jelema teh leuwih nyosok
jero.
D. Tumalina Etika jeung Tatakrama
Tatakrama (etiket) teh raket patalina jeung etika. Tatakrama hiji jelema
atawa hiji bangsa
kacida dipangaruhan ku etika
anu
dianutna. Dina
gurat badagna, etika nu mangrauhan tatakrama (etiket) teh nya eta (1) etika teologis, (2) etika filosofis, jeung (3) etika sosial.
1. Etika Teologis (Religi)
Dina etika teologis, nu jadi ukuran „salah‟ jeung „bener‟ atawa „hade‟ jeung „goreng‟ teh nya
eta
aturan (norma) agama atawa kapercayaan
anu dianutna.
Dasarna teh moral religius. Tina
kituna,
aya sawatara
etika teologis.
2. Etika Filosofis
Nu
jadi ukuran „hade-goreng‟ atawa „bener-salah‟ teh nya eta
nurutkeun filsafat nu dianutna. Sifatna kacida pribadina (individual). Ari
filsafat sumberna teh hasil gawena „akal
jeung budi‟ manusa. Jadi,
filsafat mah dasarna teh teori-teori elmu pangaweruh beunang mikir
manusa, lain dumasar kana agama.
3. Etika Sosial
Etika social kacida raketna jeung elmu kamasarakatan (sosiologi), nu
nerangkeun proses
kamekaran masarakat, ti mimiti nu jadi tanaga
pangdorongna tepi ka tujuan hitup masarakat. Kitu deui medar hal
naon
bae anu jadi
hahalang kana kamajuan masarakat.
Aya rupa-rupa etika sosial.
1)
Etika kulawarga
2)
Etika kelompok
3)
Etika etnik
4)
Etika nasional
5)
Etika internasional
ETIKA
MENTA IZIN
1.
Ulah asup ka imah batur tanpa izin nu boga imah.
2.
Lamun euweuh sasaha, teu meunang asup kajaba geus
diizinan.
3.
Lamun teu
dibere
izin ku nu
boga
imah ulah
maksa.
4.
Tilu
waktu menta izin
asup
ka
kamar indung
bapana.
ETIKA SAURANG MUSLIM KA DIRINA
1.
Ngajauhkeun diri tina dosa-dosa gede.
2.
Ngajaga lisan.
3.
Ngajauhkeun diri tina panyakit-panyakit rohani.
4.
Ngajaga diri tina pagawean anu ngabahayakeun.
5.
Make pakean Islami.
6.
Ngajaga kabersihan diri.
7.
Ngajaga kasehatan dirina.
ETIKA KA KOLOT
1.
Ulah pisan nyebut „ah‟ ka kolot waktu keur nyarita.
2.
Ngomong ka kolot kalawan hormat.
3.
Kudu syukuran ka kolot.
4.
Kudu
sing hade, sanajan anjeunna nitah ka nu teu bener.
5.
Jadikeun kolot urang ajang asup surga.
6.
Heulakeun hade ka kolot samemeh ngalakukeun jihad.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar